Nấu ăn cùng bé là hoạt động nhỏ nhưng mang lại rất nhiều điều cho con. Bé được sờ, ngửi, nếm và làm việc cùng bố mẹ trong không gian gần gũi nhất của gia đình.
Nhiều phụ huynh ngại cho con vào bếp vì sợ bẩn, sợ nguy hiểm. Thật ra chỉ cần chuẩn bị kỹ một chút, bếp nhà bạn sẽ thành lớp học vui nhất trong ngày.
Lợi ích của việc nấu ăn cùng bé
Trước hết, bé học được rất nhiều kỹ năng mà không hề cảm thấy đang học. Khi rửa rau, bóc vỏ trứng hay nặn viên bột, đôi bàn tay con được luyện sự khéo léo.
Những cử động nhỏ ấy chuẩn bị tốt cho việc cầm bút sau này.
Bé cũng làm quen với con số và hình khối một cách tự nhiên. Mẹ nhờ con đếm ba quả cà chua, chia đôi quả chuối hay chọn miếng bánh tròn to hơn. Không cần bảng biểu, con vẫn hiểu “nhiều hơn”, “ít hơn”, “một nửa”.
Điều đáng chú ý nhất là chuyện ăn uống. Một bé từng lắc đầu với rau xanh thường sẵn lòng thử khi chính tay mình rửa, xé hoặc trộn món ấy. Con thấy mình có phần trong bữa cơm nên tò mò hơn và ít chống đối hơn.
Nếu bé còn đang tập tự xúc ăn, bạn có thể đọc thêm về cách rèn bé tự lập khi ăn để kết hợp song song.
Bếp cũng là nơi cha mẹ và con trò chuyện nhiều nhất. Con kể chuyện ở lớp, hỏi vì sao trứng đổi màu khi chín. Đó là khoảnh khắc gắn kết mà đồ chơi đắt tiền khó thay thế.
An toàn bếp khi có trẻ nhỏ
An toàn luôn đứng trước niềm vui. Hãy nhớ một nguyên tắc đơn giản: việc nào có lửa, dầu nóng hoặc vật sắc thì người lớn làm. Bé chỉ làm những việc ở nhiệt độ thường.
Chọn mặt bàn thấp hoặc kê ghế đứng chắc chắn để con với tới dễ dàng. Giữ sàn bếp khô ráo, vì trẻ rất dễ trượt chân. Cán nồi, cán chảo luôn xoay vào trong, xa tầm tay con.
Về vệ sinh, cả nhà nên rửa tay bằng xà phòng trước khi chạm vào thực phẩm. Đây là thói quen Bộ Y tế khuyến khích cho mọi gia đình qua moh.gov.vn. Thịt sống và trứng sống nên để người lớn xử lý.
Về dị ứng, nếu con từng nổi mẩn, sưng môi hoặc khó thở sau khi ăn một loại thực phẩm, đừng cho con tiếp xúc thực phẩm đó khi nấu. Hãy hỏi ý kiến bác sĩ nhi khoa trước. Nếu con có dấu hiệu khó thở hoặc sưng mặt đột ngột, cần đưa bé đến cơ sở y tế ngay lập tức.
5 món đơn giản bé có thể tham gia
Dưới đây là năm món mà nhiều gia đình thường thử đầu tiên khi nấu ăn cùng bé. Món nào cũng ít bước, ít dụng cụ và không cần lửa lớn.
Cuốn rau củ chấm sốt sữa chua
Bé rửa rau, xé lá xà lách và xếp dưa leo, cà rốt đã được mẹ cắt sẵn thành que. Con tự cuốn lại và chấm vào chén sữa chua không đường trộn chút chanh. Món này hợp với bé nhút nhát chuyện rau, vì con tự quyết định cuốn gì.
Trứng hấp cà chua
Con đập trứng vào tô, dùng nĩa đánh tan và trộn thêm cà chua đã băm. Mẹ hấp chín trên bếp. Hãy chuẩn bị sẵn một cái tô riêng để vỏ trứng không rơi vào nồi chung.
Bánh mì kẹp nhân tự chọn
Mỗi bé một lát bánh mì mềm, một ít phô mai, vài lát dưa leo và thịt gà xé. Con tự phết bơ, tự đặt nhân và tự ép bánh lại. Bánh méo xẹo không sao cả, quan trọng là bé thấy mình làm ra được.
Chuối cuộn yến mạch
Bé bóc chuối, dùng dĩa nghiền nhuyễn rồi trộn cùng yến mạch. Sau đó con nặn thành viên nhỏ. Người lớn nướng trong lò hoặc áp chảo nhẹ. Món này ngọt tự nhiên nên không cần thêm đường.
Nắm cơm hình thú
Cơm nguội vừa ấm tay, bé nắm thành hình tròn, trang trí bằng rong biển cắt và lát cà rốt. Con có thể làm gấu, mèo hay thỏ tùy thích. Bữa cơm vì thế trở thành buổi chơi tạo hình thú vị.
Để cân đối rau, đạm và tinh bột trong từng món, bạn có thể tham khảo khuyến nghị bữa ăn cho trẻ tại Viện Dinh dưỡng quốc gia.
Bé làm được việc gì ở từng độ tuổi
Mỗi độ tuổi có mức khéo tay khác nhau. Bạn không cần ép con làm hết, chỉ cần giao đúng việc vừa sức.
Với bé khoảng 2 tuổi, việc phù hợp là rửa rau trong chậu nước nông, xé lá và bốc nguyên liệu bỏ vào tô. Mẹ nên đứng sát bên.
Lên 3 tuổi, con bắt đầu biết khuấy, trộn, múc và rót bằng cốc nhỏ. Bé có thể dùng dao nhựa cắt chuối hoặc dưa leo mềm.
Từ 4 đến 5 tuổi, bé làm được nhiều hơn: đập trứng, nặn bột, phết bơ và xếp nguyên liệu theo hình minh họa công thức.
Với bé 6 tuổi, bạn có thể cho con tự chuẩn bị một món cuốn hoặc ly sinh tố dưới sự giám sát. Con cũng có thể dọn bàn và lau mặt bàn. Đây là nền tảng cho nhiều kỹ năng khác, như thí nghiệm nhỏ tại nhà.
Gợi ý biến bữa ăn thành trò chơi
Đôi khi con hứng thú nhất khi cả bếp thành sân chơi. Dưới đây là vài gợi ý nhỏ cho phụ huynh.
Trò đầu tiên là “đầu bếp nhí”. Bé đội mũ giấy, đeo tạp dề nhỏ, và mẹ gọi con là “bếp trưởng”. Chỉ vậy thôi con đã nghiêm túc nhận phần việc.
Trò thứ hai là đoán mùi. Bịt nhẹ mắt bé bằng khăn mềm, đưa gần mũi một lát chanh hay một nhánh húng quế. Con đoán tên và kể cảm giác. Trò này giúp con làm quen với rau thơm.
Trò thứ ba là xếp màu. Đặt thử thách: bữa ăn hôm nay phải có ba màu đỏ, xanh, vàng. Con tự tìm trong tủ lạnh, nhờ đó ăn đa dạng hơn.
Lưu ý: đừng biến việc ăn thành phần thưởng hay hình phạt. Nếu con không muốn thử món vừa làm, bạn đừng ép. Với trẻ chán ăn kéo dài, sụt cân hoặc nôn trớ nhiều, hãy đưa con đi khám để bác sĩ đánh giá.
Cuối cùng, hãy chuẩn bị tâm thế chấp nhận bếp có thể lộn xộn. Một chiếc khăn lau và nụ cười sẽ giúp bạn đi qua những lần đầu. Sau vài buổi, nấu ăn cùng bé sẽ trở thành khoảng thời gian cả nhà mong chờ vào cuối tuần.
